Yazı: Nilgün Tatlı - Fotoğraf: Emel Ernalbant

Bozkırdan Tatlar: Yozgat Mutfağı

Tarımın yanı sıra hayvancılığın da önemli yer tutması nedeniyle Yozgat yemek kültürü de tahıl ve et ağırlıklı yemeklerle şekillenmiştir.

Bir rivayete göre Saray Köy’den yukarıya bakıldığında kat kat bir çıkan manzarası olması olması ve rakımının da yüksekliği nedeniyle kullanılan Yüzkat isimlendirmesi, zamanla Yozgat’a dönüşmüş.

Yozgat’ın ikliminin sert ve yarı kurak olmasından dolayı iklime uygun tahıl ve baklagiller yetiştirilmesinin yanı sıra bolca yetiştirilen şeker pancarı, soğan, patates ve ayçiçeği sırayı takip eder. Meyve olarak; ayva, badem, kayısı, vişne, armut, elma, vişne üreticiliği ve bağcılık Yozgat topraklarının hayata sunduğu armağanlardır. Çiğdem pilavı, desti kebabı, tandır kebabı, katmer, ayva basması, arabaşı, sütlü kabak, bulama çorbası, parmak çörek, peksimet, çap çup, yoğurtlu madılamak, çedeneli kavurga, menengiç kahvesi,  Çerkez yemeği, aşure çorbası, salçalı çılbır, pehli, helle, gebol, düğürcük çorbası, patatesli çorba, ak kabak çorbası, katıklı çorba, şalak turşusu, pekmez, sızgıt,  patlıcan tavası, bezdirme...  Sayamayacağımız yöresel lezzetler, yolumuz Yozgat’a düştüğünde  misafirperverlikleri ile Yozgatlıların ikram edecekleri yemekler damağımızda unutulmayacak tatlar bırakacaktır. Bu ay mutfağınızda Yozgat ilinin dört yemek tarifini denemeye ne dersiniz? Afiyet olsun.

Arabaşı

Malzemeleri:
Hamuru için: 6 su bardağı su, 1,5 su bardağı un, yeterince tuz. Tencerede suyu unu ve tuzu karıştırıp ocakta muhallebi kıvamından daha koyu olana kadar karıştıra karıştıra pişirip hafif yağlanmış bir tepsiye döküp soğutun daha sonra baklava dilimi gibi kesin.
Çorbanın malzemesi:  1 haşlanmış ve ince didilmiş tavuk göğsü, 4- 5 su bardağı su, yeterince tuz ve karabiber, 2 kaşık yağsız kavrulmuş un, 2 çorba kaşığı salça,  2 çorba kaşığı tereyağı.

Hazırlanışı:
Bir tencereye yağı koyup eritip üzerine salçayı, suyu, tuzu karıştıra karıştıra unu koyup kaynatın. Son olarak içerisine didilmiş tavuğu ilave edip biraz pişirip altını kapatın.
Baklava şekillerinde kestiğiniz hamurun ortasını açıp ufak bir kâseye bu çorbadan koyup birlikte servis yapın.
Bu çorbanın içme şekli: Önce kaşığa bir parça hamur, üzerine çorbadan da biraz alınıp çiğnemeden yutulur. Kışın en çok içilen çorbadır.

Yoğurtlu  Madilimak (Madımak)

Malzemeleri:
500 gram madımak kurusu (haşlanmış ve suyu süzülmüş),  2 çorba kaşığı tereyağı, 2 çorba kaşığı domates salçası(kırmızı pevler), 4-5 su bardağı sıcak su, 150 gram pastırma, 1 ince kıyılmış kuru soğan (arzuya göre), yeterince tuz ve biber.

Hazirlanişi:
Bir tencerede yağı ve soğanı biraz soteleyin. Daha sonra domates salçasını pastırmayı, tuzu koyup biraz karıştırın. Üzerine haşlanmış süzülmüş madımağı koyup kaynar suyunu da ilave edin. Suyunu biraz çekene kadar pişirdikten sonra altını kapatın.

Sosu:
Diğer taraftan bir kâse yoğurda 2-3 diş dövülmüş sarımsağı ve biraz tuz koyup karıştırın. Madımağı, üzerine sarımsaklı yoğurttan döküp öyle servis yapın.

Desti (Testi) Kebabi

Malzemeleri:
1 toprak testi (ufak boy),  1 kg kuşbaşı et, 5 iri doğranmış domates, 4-5 doğranmış sivri yeşil biber, 3 çorba kaşığı tereyağı, 12 diş sarımsak (tüm), yeterince tuz ve karabiber.

Hazırlanışı:
Öncelikle geniş bir kapta et, domates, sarımsak, yeşilbiber, tuz ve karabiber karıştırılır. Daha sonra içi güzelce yıkanan testiye ezmeden doldurulup en üstüne tereyağı konulur. Testinin ağzı hamurla kapatılıp üzerine buharı çıkacak kadar ufak bir delik açılır. Bahçede odun veya meşe kömüründe yaklaşık iki saat pişirilir. Eğer bu imkân yok ise 190 derece ısıtılmış fırında 1,5 saat kadar pişirilir. Servis yapmak için geniş bir tepsiye konan testi misafirlerin önünde karnından kırılıp o anda sıcak sıcak servis yapılır.

Not: Bu yemek Yozgat Belediyesi tarafından Türk Patent Enstitüsü’ne Yozgat Yöresi yemeği olarak tescil ettirilmiştir.

Gebol (Hamur Tatlısı)

Malzemeleri:
5 su bardağı su, 1,5 su bardağı un, biraz tuz, 1 çorba kaşığı tereyağı.
Sosu: 1,5 su bardağı pekmez,  2,5 çorba kaşığı eritilmiş tereyağı.

Hazırlanışı:
Su ile un güzelce karıştırılıp tuz ilave edilir. Katılaşana kadar karıştırılarak pişirilir. Ocaktan indirmeye yakın tereyağı konur. İyice karıştırılıp yayvan bir kaba konup soğutulur.

Sosu:
Güzelce karıştırılır. Servis yaparken bu hamurla birlikte pekmezli ve tereyağlı sos misafire buyur edilir.  Kişisel tercihe göre hamur, pekmezli tereyağına bandırılıp yenir.