Yazı: Ali Halit Diker - İllüstrasyon: Necip Şahin

24 Saat Açık Kütüphane

Odanızdan çıkmadan, bilgisayarınızın başında, tahmin ettiğinizden çok daha iyi kaynaklara ulaşabilirsiniz.

Hazırlamanız gereken bir sunum, makale veya yapmanız gereken bir sınav varken her zaman ulaşmak istediğiniz kaynaklara kütüphanelerden ulaşamayabilirsiniz. Ya sizden önce başka bir arkadaşınız sizin için önemli olduğunu düşündüğünüz kaynağı kütüphane dışına çıkartmış olur ya da zaten o kaynak kütüphanede yoktur. Sonuçta sizi tatmin etmeyen bir hazırlık yapmak zorunda kalırsınız. Oysa odanızdan çıkmadan, bilgisayarınızın başında, tahmin ettiğinizden çok daha iyi kaynaklara ulaşabilirsiniz.

Üstteki satırları okurken büyük ihtimalle ilk aklınıza gelen kaynak Wikipedia olmuştur. Wikipedia’nın otokontrolü ne kadar iyi olsa ve bazı konularda gerçekten çok detaylı bilgilere ulaşılsa da bir noktadan sonra yeterli olmuyor.

İnternette kaynak araştırmaya başlamadan önce dikkat etmeniz gereken bazı püf noktalar var. Kaynaklarınızı seçmeden önce mutlaka yazacağınız makale, hazırlayacağınız sunum veya çalışacağınız sınav ile ilgili bir taslak oluşturmak gerekiyor. Bu taslakta önemli anahtar kelimeleri belirleyip internetteki araştırmanıza başlayabilirsiniz. Araştırmanızda bulacağınız kaynakların en güvenilir olanları tabii ki ücretli kaynaklar olacak. Fakat ücretsiz ve güvenilir kaynaklar da bulmanız mevcut. İnternetteki kaynaklarla ilgili en çok dikkat edilmesi gereken iki nokta ise:

Kaynağı nasıl değerlendireceksiniz?

Kaynağı yazınıza nasıl dahil edeceksiniz?

Birinci maddede göz önünde bulundurulması gereken noktalardan bir tanesi yazarın güvenilirliği, akademik ve profesyonel geçmişi. Yani alanında ne kadar uzman olduğu. Bir diğer nokta kaynağın gerçekten sizin amacınıza ne kadar hizmet ettiğinden emin olmak. Hazırladığınız taslakla ve anahtar kelimelerinizle ne kadar örtüşüyor?

Bu iki önemli nokta zaten yeterince tatmin ediciyse son olarak kullandığınız kaynağın başka makalelerde ve yazılarda sıkça referans alınan bir kaynak olup olmadığını kontrol ederek güvenilirliğinden iyice emin olabilirsiniz. Eğer hazırlığınız için yeterince vakit bırakmayıp acil güvenilir kaynaklara ihtiyacınız var ve ücretli kaynaklara harcayacak paranız yoksa internetteki en güvenilir kaynaklar arasında olan Scribd, Leonardo Electronic Almanac ve The Free Library’yi kullanabilirsiniz. Ayrıca dünyanın önde gelen üniversitelerinin kamu kullanımına açık yüksek lisans ve doktora tezi veri tabanlarından faydalanabilirsiniz. Üniversitelerin kendi veri tabanları dışında www.dissertation.com’da da birçok yüksek lisans tezinin ilk 25 sayfasına pdf formatında ulaşabilirsiniz.
Artık yazarınızın ve kaynağınızın güvenirliğinden eminsiniz.

Peki bu kaynakları yazınızda nasıl kullanacaksınız?

Öncelikle ilk taslağınızdan yola çıkarak bu sefer kaynaklarınızla beraber daha detaylı bir ikinci taslak çıkarmanız gerekiyor. Bulduğunuz kaynakları mutlaka basmaya çalışın. Bu şekilde aradığınız kaynağa çok daha iyi ulaşabilirsiniz. Fakat elinizde basılı bulunsa da kaynaklarınızı online olarak takip etmeye devam edin ve güncellemelerden haberdar olun. Fakat en önemlisi hazırlıklarınızı son dakikaya bırakmamaya özen gösterin. Farkında olmadan yapacağınız bir intihal akademik hayatınıza mal olabilir.