Yazı: Hasan Mert Kaya Fotoğraf: Serkan Eldeleklioğlu

Tasarımın Gücü

Önemli markalarda tasarımcı olarak çalışan, halen Rus ve Avrupalı kadınları giydiren tasarımcı Şelale Mertadam, tasarımı sürekli değişmek ve değişeni kovalamak olarak niteliyor. Şelale Mertadam ile tasarımda gençlerin geleceği üzerine keyifli bir sohbet gerçekleştirdik.

Öncelikli olarak, moda kavramından anlaşılması gereken nedir?
Ülkelerin ekonomik, siyasi, sosyal ve kültürel yapılarından etkilenerek meydana gelen, dönemsel akımlardır moda.  Bu etkiler sadece tekstil alanında oluşmuyor. Moda bir yaşam şekli.

Etkisini evinizde kullandığınız klozet kapağından, yemeğinizi pişirdiğiniz tencereden tutun da, kullandığınız arabanın iç tasarımına kadar gösterir. Moda, içinde sebep ve sonuç barındırır. Zaman önemli bir belirleyicidir modada.

Tasarımcı ve stilist arasında bir fark var mıdır?
Tasarımcı, yaratıcı kişidir ve mühendislik, mimarlık ve diğer uygulamalı sanatlar gibi yaratıcı işler gerçekleştirir.  Stilist ise tekstil alanıyla ilgili teknik sanatsal bilgi ve beceriye sahip, geleceği müşterinin ve pazarın beklentilerini de göz önüne alarak öngörebilen kişidir. Stilist, giyim üzerine çalışırken, tasarımcı herhangi bir şeyi, örneğin bir bardağı da tasarlayabilir.

Sektöre dönük eğitim olanakları konusunda neler düşünüyorsunuz?
Türkiye eğitim konusunda her geçen gün daha da güçleniyor. Ancak bu tarz sanatsal okullar ve eğitim kurumları özellikle İstanbul’da yoğunlaşıyor. Oysa Anadolu’nun yerel değerleriyle beslenen ve orijinal eserler ortaya koyabilecek büyük bir potansiyel var ülkemizde. Tasarımcı olarak yapılması gereken bu birikimin günümüze yansıyan izdüşümlerini, günümüz gereksinimleriyle buluşturmak aslında.

Anadolu’da tasarım ve moda konusunda atılan adımlar ne durumda?
Anadolu’da yetenek sahibi olan ve iş olanağı arayan gençlerimiz, hanımlarımız var. Doğru eğitim ve öğretimle büyük başarılar kazanmak son derece kolay.

Türk modacılığının değerli isimlerinden Sayın Cemil İpekçi’yi bu noktada özellikle anmak gerekir. Kendisinin geçen yıllarda moda alanında Mardin’de önemli yatırımları oldu. Başarılı bir insan sonraki nesillere bilgisini aktarabilen, yerine birilerini yetiştirebilen kişidir.

Tasarım deyince aklımıza hemen İtalya gelir. Çok mu yetenekliler?
Tasarım, özünde lüks bir kavram. Yaratıcı olmak ve bir şeyi ilk önce keşfedebilmek için, -tabiri uygunsa- tuzunuzun biraz kuru olması gerekir. Kafanız dinç olmalı, ekonomik ve manevi rahatlığa, konfora sahip olmanız çok etkiler çalışmalarınızı.

13. ve 17. yüzyıllar arasında Floransa’da (İtalya) yaşamış güçlü ve etkin bir aile olan, Medici ailesi üyeleri sanatçılara destek olmuşlar. Medici ailesi, üç papa, çok sayıda hükümdar, sanatçı yetiştirerek, İtalya Rönesans’ını etkileyen bir aile.

Rönesans; sanat, edebiyat ve bilimde antik Yunan ve Roma medeniyetinin, Sicilya ve Müslüman Endülüs İspanyası’nın etkisiyle ortaya çıkan büyük bir kültürel gelişme. Tarihsel geçmişini sanatla beslenmiş olan bir toplum olmasından dolayı, İtalya ilk akla gelen kültür.

Uluslararası ölçekte, Türk tasarımcıların çok etkin olmamasının nedeni bu desteğin ya da kültürel devamlılığın kesintiye uğramasında mı yatıyor?
Evet, biraz öyle.

Ancak bunun yanına marketing eksikliğimizden de bahsetmek doğru olacak. Çağdaş toplumlar, sanata yaptıkları yatırımla ayırt edilirler. Sanat bir ülkenin eğitim ve kültür seviyesini belirler. İstanbul 2010 kültür başkenti seçildi.

Moda haftaları düzenlendi. Tabii gönlümüz uluslararası düzeyde organizasyonlar tertip edebilmeyi arzuluyor. Bu tanıtımlarda da mutlaka Anadolu coğrafyası önde tutulmalı.

Peki, tasarım okuyan gençlerin bu alanda kendilerine yer bulabilmeleri ve yükselebilmeleri için atılması gereken doğru adımlar nelerdir?
Öncelikle sabırlı olmayı öneriyorum.

Hiçbir zorluğa pes edilmemeli. Çünkü çalışma hayatı stresli ve inişli-çıkışlı. Başarılı olabilmek için işini çok sevmek gerekiyor. Çok okumalı ama alanda okunmalı. Bir tasarımcı her şeyden etkilenebilir ve bu etkiler koleksiyonun ilham kaynağı olabilir. Sosyal ve entelektüel olunmalıdır. Fuarlar, sergiler, müzeler, konserlerin hepsi birer esin kaynağı. 
 
EĞİTİM
Tasarım alanında eğitim veren dünya çapında tanınmış ve Türkiye’deki çeşitli eğitim kurumlarıyla ortak programlar yürüten çok önemli moda okulları var.

-FIT (Fashion Institute of Technology)
-College  Lasalle Canada
-London College of Fashion
-Polimoda
-Domus Academy
-Institut Francais de la Mode  başta olmak üzere birçok yabancı önemli moda okulları tecrübelerini Türk gençleriyle paylaşmak üzere ülkemizde eğitim ortaklıkları kuruyorlar.