Yazı: Evren Güldoğan İllüstrasyon: Necip Şahin

Başarılı Bir Kariyere İlk Adım İş Görüşmeleri

Şirketler küreselleşen iş dünyası ve rekabet ortamının gerekleri karşısında zorlandıkça onların en değerli kaynakları olan insana verdikleri önem de artıyor. Doğru insanı seçmek en kritik karar haline geliyor. Bunun yolu ise iş görüşmelerine verilen önemden geçiyor.

Yönetim danışmanlığı yapan bir tanıdıkla oturmuş, sohbet ediyoruz. Konu aile şirketlerinin kurumsallaşması. Yani bir şirket ile hisselerine sahip olan ailenin ilişkilerinin profesyonelleşmesi, buna paralel olarak yönetsel süreçlerin geliştirilmesi.

İnsan kaynaklarının bu süreçte oynadığı başat rolü açıklarken çarpıcı bir örnek veriyor tanıdığım. Kısa süre önce başından geçen bir olay. Kurumsallaşma projesinin ardından firmanın patronu olan baba, yurtdışında eğitim alıp dönen oğluna doğrudan bir görev vermektense önce iş görüşmesine alınmasını istiyor. Görüşmeyi de danışmanına yaptırıyor. Sonuç ne mi? Oğlanın şirkette çalışmaya hazır olmadığı değerlendiriliyor. Önce dışarıda bir iş bulması, kendisini geliştirip kanıtlaması gerekecek.

REKABET ORTAMININ GEREKLERİ
Uzun lafın kısası, günümüzde iş bulmakta babanızın şirketi olması bile fayda etmeyebiliyor! Şirketler küreselleşen iş dünyası ve rekabet ortamının gerekleri karşısında zorlandıkça en değerli kaynakları olan insana verdikleri önem de artıyor. Doğru insanı seçmek en kritik karar haline geliyor. Bunun yolu ise iş görüşmelerine verilen önemden geçiyor.

Üniversite eğitiminin sonuna yaklaşan ya da yeni mezun olan, yani iş hayatına adım atmaya hazırlanan arkadaşların bu durumun farkında olması lazım. İyi okullardan mezun olmak, yüksek bir not ortalaması, aktif bir öğrencilik yaşamı, düzgün hazırlanmış bir özgeçmiş... Bunların hiçbiri başarılı bir iş görüşmesinin yerini tutmaya yetmiyor. Tam tersine mülakat sürecinde yaratılan kanaat karşısında kâğıt üzerindeki dezavantajlar uçup gidiyor.

MÜLAKAT SÜRECİ
Peki, iş görüşmelerinde başarı sağlamanın sırrı ne? Ne yazık ki bu konuda genel geçer bir formül yok. İş dünyasında çoğu zaman olduğu gibi başarı koşullar, kişiler ve kuralların etkileşiminden doğuyor.

Ancak kurallar sözcüğünü de boşuna kullanmadık. İş görüşmelerinde yol gösterecek bazı rehber kurallardan söz etmek mümkün. Belli başlıları aşağıdaki şekilde:

• Başvuru yaptığınız şirket hakkında araştırma yapın. Mümkünse üniversitede düzenlenen şirket tanıtımlarına katılın. İnternet sitesini, varsa rapor ve yayınlarını inceleyin.
  
  
• Başvurduğunuz pozisyonu hakkında bilgi sahibi olun. Aynı görevde çalışmış birisiyle konuşun. Pozisyonun sorumluluk ve getirilerini anlamaya çalışın.
  
  
• İş dünyasını ilgilendiren güncel gelişmelerden, başvuru yaptığınız sektör ve pozisyona ilişkin yeniliklerden haberdar olun.
  
• Gerekirse her başvuru için farklı özgeçmiş ve mektuplar hazırlayın.
  
  
• İş görüşmesine giderken iş hayatına uygun şekilde giyinin. Ancak yaşınıza uygun giyinmeyi de unutmayın. Kravat saygınlığın simgesidir, ama dededen kalma bir takım hiçbir zaman istenen intibayı uyandırmaz.
  
  
• Görüşmeye aman geç kalmayın, fazla da erkenden gitmeyin, tedirginlik belirtisidir.
  
  
• Yanınızda özgeçmişiniz ve sunmanız gerekebilecek diğer belgeler mutlaka bulunsun.
  
  
• Görüşme sırasında doğal davranmaya çalışın. Genel tavrınız, oturmanız kalkmanız ne aceleci olsun ne de ağırkanlı. Özgüveninizi yansıtmaya çalışın. Ancak mütevazılıktan ödün vermeyin.
  
  
• Her iş görüşmesi giriş kısmıyla başlar. Mülakat yapan kişi adayla yakınlık kurmaya çalışır, ilk intibasını edinir. Tabiri caizse havadan sudan konuşulan bu kısımda samimi gözükmek, ancak lafı fazla uzatmamak gerekir.
  
  
• Mülakat yapanın sorularını kesmek büyük hatadır. Hem soruyu yanlış anlar hem de karşı tarafa yanlış bir mesaj gönderebilirsiniz.
  
  
• Gelişigüzel değil, ölçüp biçerek konuşmaya özen gösterin. Yanıt vermeden önce kısa bir duraklama yerinde olabilir ama “eee” gibi nidalar ya da anlamsız sözlerden sakının.
•  
• Beden dilinin, göz temasının önemini unutmayın. İletişime açık, görüşmeye hazır olduğunuzu göstersin duruşunuz.
  
  
• Gelecek sorulara hazırlıklı olun. Firma ve sektör, meslek ve pozisyon seçimlerinizi açıklamanız, kariyer planınızı çizmeniz istenebilir. Bunlara verilecek yanıtlar her iş görüşmesinde değişir!
  

Son söz: İş görüşmesi dediğimiz olay ne dünyanın sonu ne de iş hayatında başarının garantisi. Ancak hedeflediğiniz kariyere adım atmak için mutlaka iyi hazırlanmanız gereken bir aşama.