Yazı:Özlem Dinç

Türkiye Sanatla Gündeme Gelsin

Anadolu’dan Geldim, ressam ve tasarımcı Aslı Kutluay’ın son birkaç aydır Avrupa’yı ve Amerika’yı gezen sergisinin adı.

Anadolu’dan Geldim projenizi biraz anlatabilir misiniz?
Bu projede her zaman 21 kadın yer alıyor. Bu kadınlar M.Ö. 10.000-12.000 senelerinden başlayarak Cumhuriyet dönemine kadar olan zaman içerisinde yaşamış ve aslında bana ilham veren, ruhani bir bağ kurabildiğim kadınlar. O dönemdeki kadınlar doğaya çok yakındı. Bu yüzden doğa ve kadın imajlarını çok araştırdım. Dört-beş tane Ana Tanrıça motifi ortaya çıktı. Onun dışında tarihte isim olarak bildiklerimiz var; Hitit Kraliçesi Puduhepa, Sümer Kraliçesi İnnana, sufi olan bir kadın, Alaeddin Keykubat’ın karısı prenses Destina. Osmanlı döneminde çok işlenmiş karakterlere girmek istemedim. Hürrem Sultan gibi… Ama mesela Turhan Sultan benim çok ilgimi çekti. O da daha çok mimari ile ilgilenmiş ve İstanbul’un mimarı yapısına çok katkısı olmuş bir kadın. Lale Devri ilgimi çekiyor. O resmi karanlık yaptım. Çünkü her ne kadar eğlenceli bir dönem de olsa karanlık bir dönemin başlamasına işaret ediyor. Ayrıca Nene Hatun, Sabiha Gökçen ve Cumhuriyet döneminde Atatürk’ün desteklediği sanatçılar var. Füreya, Semiha Berksoy gibi. Son olarak Ben Anadolu projesini yapan Yıldız Kenter ile projeyi bitirdim. Daha anonim olarak Sarı Gelin var mesela, aslında bütün kültürleri ilgilendiriyor. İki farklı din yüzünden bir araya gelemeyenlerin aşk öyküsü.

Bütün bu kadınların ortak bir özelliği var mı?
Bence bu kadınların hepsinde duygu ön planda, yaşadıkları bir çelişki var, o çelişki yüzünden tarihte yer almışlar, bir şeyleri değiştirmişler, bir sona veya bir başlangıca neden olmuşlar. Sabiha Gökçen mesela ilk Türk kadın pilotu. Füreya’nın öyküsü çok ilginç, 40 yaşında başlıyor sanata ama çok iyi bir sanatçı oluyor.

Proje fikriniz nasıl ortaya çıktı?
Avrupa’ya açılma gibi bir projem vardı, hazır Avrupa’da da Türk kadını, Türk kültürü sanatta çok iyi anlatılır diye düşündüğüm için böyle bir misyon edinmek beni heyecanlandırdı. Burada Florence Nightingale Türk değil mesela ama Kırım Savaşı sırasında Türk askerlerine bakan birisi, bizim için çok değerli olması lazım. Bu yüzden Türk kadınları gibi bir ayrım gözetmedim;  Anadolu topraklarından gelen, bu ruhun içinden beslenen kadınları projeye dâhil ettim. Mitolojideki öykülerimiz Yunanistan ve İtalya ile bir olduğu için onlardan da güzel tepkiler aldım. Türkiye ile ilgili güzel şeyler konuşulsun istiyorum, biraz da sanatımızla gündemde olalım.

Bu proje, devamı gelecek olan bir seri gibi düşünülebilir mi?
Evet, yeni kadınlar var, bazılarının ikinci versiyonları var. İlk yaptıklarımın boyutları 80x80cm idi, sonrakiler 120x120cm olacak.

Seriye sonradan girecek olan isimler belli mi?
Göbeklitepe’yi vurgulamak istiyorum. Biliyorsunuz Urfa’da T şeklinde12 bin senelik sütunlar bulundu. Biraz mimari yapılara da girmek ve Anadolu’daki mimari yapılar veya kazılarda çıkan şeylere değinmek istiyorum. İlginç tipler arıyorum ve çok okumaya devam ediyorum.

Bu sergi ile vermek istediğiniz bir mesaj, özellikle göstermek istediğiniz bir özellik var mı Anadolu kadınları ile ilgili?
Bu kadınlar bir şeylere başlangıç olmuşlar, bir şeyleri değiştirmiş, bir taşı yerinden oynatmışlar… Biraz meydan okuyan kadınlar. Benim de sanatçı olarak yapmak istediğim şey bu. Sanatımızla ilgili konuşulmasını istiyorum.

Resimlerinde kullandığın teknik nedir?
Akriliği çok sulandırıyorum, o şeffaflığını seviyorum. Ama tabii üst üste renkleri yerleştirdiğim için kendime ait, beni hissettiren o dokuyu yakalıyorum. Orada da o akma hissi, renklerin birbirine karışması hissediliyor.

İLK ÖDÜL 10 YAŞINDA
Aslı Kutluay, sanat hayatına  10 yaşındayken Hindistan’da katıldığı Shankar’s Uluslararası Resim Yarışması’nda kazandığı gümüş madalya ile başladı.

NİÇİN SEMİHA BERKSOY?
Semiha Berksoy’u çok seviyorum, onun renkli kişiliğini. O benim idollerimden birisidir.

Aslı Kutluay kimdir?
Aslı Kutluay 1970’de Ankara’da doğdu. 1988’de ODTÜ Endüstriyel Tasarım bölümünde lisans eğitimine başladı. 1992 yılında tamamladığı lisans eğitiminin ardından Bilkent Üniversitesi Grafik Tasarım bölümünde yüksek lisans eğitimine başlayan Aslı Kutluay, master derecesini aldığı 1994 yılında, Paris’te düzenlenen Pari Emballage yarışmasında Sanal Alışveriş İçin Minimal Paketler projesiyle ödül kazandı.1996 yılında ASK Tasarım firmasını kuran Aslı Kutluay, günümüze kadar birçok konuda önemli projelere imza attı ve tasarımcı kimliği dışında sanatçı yönüyle de farklı projelerde yer aldı.
www.aslikutluay.com