Yazı: Perihan Demir Fotoğraflar: Serkan Eldeleklioğlu

Efeler Diyarından Lezzetler: Aydın Mutfağı

Aydın’da zeytinyağı ve taze otların usta ellerde ayarlanan pişirimleri, yani “işte, Ege lezzetleri” dedirten tatlar damaklarla buluşur. Hazmı kolay zeytinyağlı ot ve sebze yemeklerinin yanı sıra, et ve hamur işi lezzetler de Aydın mutfağının önemli bir bölümünü oluşturur. Pazı, börülce, ısırgan otu, turp otu ve patlıcan yöre mutfağında farklı ve kendine özgü pişirme teknikleriyle hazırlanır. Öte yandan Aydın mutfağında mevsimine göre balık ve deniz ürünlerine de rastlanır. Ege Denizi’nden pazarlara getirilen taze çipura, mercan, barbunya ve kefal zeytinyağında terbiye edilip pişirilir. Aydın’a özgü hamur işleri arasında ısırgan otu böreği ve paşa böreği başta gelir. Aydın’ın tüm dünyaya ihraç ettiği ürünlerin başında gelen incir de yörenin mutfak kültüründe bolca kullanılan bir malzeme. Özellikle tatlı yapımında değerlendirilen incirin reçeli de bolca tüketilir. Aydın mutfağı zengin birikimiyle Ege mutfağının en güzel örneklerini sergiler.
AYDIN ÇEMENİ
2 yemek kaşığı domates salçası, 2 yemek kaşığı tatlı biber salçası, 1 tatlı kaşığı acı biber salçası (arzuya göre), 1 çay bardağı ceviz, 3 diş sarımsak, 1 tatlı kaşığı toz kırmızıbiber, 1 tatlı kaşığı kimyon, 1 çay kaşığı karabiber, ½ kahve fincanı zeytinyağı, tuz.
HAZIRLANIŞI:
Sarımsaklar ezilip, ceviz kıyıcıda çekildikten sonra tüm malzemeler macun kıvamına gelene kadar karıştırılır. Acı tercih edenler bir tatlı kaşığı acı biber salçası ekleyebilir. Ekmek üzerine sürerek tüketilir.
PAZI KAVURMASI
 Malzemeleri:
1 bağ pazı, 1 orta boy kuru soğan, 1 diş sarımsak,
2 yumurta (arzuya göre),
2 yemek kaşığı zeytinyağı,
1 tatlı kaşığı pul biber, 1 kâse yoğurt (arzuya göre), tuz.

HAZIRLANIŞI:
Pazılar bol suyla yıkanır. Soğanlar, yemeklik ince ince doğranır.  Zeytinyağında pembeleşinceye kadar sotelenen soğanlara sarımsak ve doğranmış pazılar eklenir. Kendi suyunda yumuşayıncaya kadar pişirilir. Arzu ederseniz üzerine yumurta kırabilirsiniz. Pul biber ve tuz ilavesiyle servise sunulur. Yanında yoğurtla servisi de tercih edebilirsiniz.
KIRLI PATLICAN KIZARTMA
 Malzemeleri:
1 kg patlıcan, 1 kg domates,
1 kg orta boy kuru soğan, 1 baş sarımsak, 1 kg sivri biber,
1 l sıvı yağ, tuz.
HAZIRLANIŞI:
Patlıcanlar saplarına dokunmadan alaca soyulup, bol tuzlu suda yarım saat bekletildikten sonra yıkanır. Ucundan sapına kadar uzunlamasına dörde bölünür fakat saplarından ayrılmaz. Kızartma tavasında veya fritözde kızartılır. İnce ince yemeklik doğranılan soğanlar ve soyulup, küp küp doğranılan domatesler yağda sotelenir. Bir fırın kabına dizilen kızarmış patlıcanların üzerine sotelenen soğan ve domates dökülür. Üzerlerine parmak uzunluğunda doğranan biberler, kabuklarını soymadığınız sarımsaklar ve tuz ilave edilir. 180 derece ısıtılan fırında yarım saat pişirilir ve servis edilir.
SÜTLÜ YEMİŞ
HAZIRLANIŞI:
İncirler yıkanır, saplarını ayıkladıktan sonra küp küp doğranır. Bir tencereye önce süt ve şekeri koyup, eriyinceye dek karıştırılır. Süt ısındıktan sonra incirler eklenip, yumuşayıncaya kadar pişirilir.
Malzemeleri:
½ kg kuru incir, 1l süt, 250 g toz şeker.