ANADOLU SFENKSİNİN İZİNDE
Sarp ve vahşi bir doğanın ortasında kıvrıla kıvrıla akan Çine Çayı’nın peşine takılıp, Aydın yönünde ilerliyoruz. Yatağan çıkışının 35. kilometresinden Kırksakallar köyüne ayrılan sapak, Gerga Harabeleri’ne giden en kestirme yolu işaret ediyor. Alabayır, Topçam ve Hacıpaşalar köylerinin ortasındaki kayalık arazi, esrarengiz bir Karya Kenti olan Gerga’nın kutsal alanını saklıyor. Kalıntılara ulaşmak için, köylülerin rehberliğine başvurmak şart. Çünkü harabelere otomobil ile gidilemiyor ve yön levhası bulunmuyor.

Yaklaşık iki saatlik zorlu bir yürüyüşün sonunda; çalılar ve zeytin ağaçlarıyla kaplı engebeli ve kurak bir arazinin ortasındaki gizemli bir tümseğin çevresinde, kesme taştan yapılmış üçgen çatılı lahitler keşfediyoruz. Yapıların her birinin giriş kapısının üzerine Yunan harfleriyle ‘Gergas’ sözcüğü kazınmış. Büyük Lahit’in yanı başında, boyu bir metreyi bulan taştan bir aslan pençesi seçiliyor. Tam karşısında iki dikilitaş ile büyük bir sunak konulmuş. Bölgede araştırmalar yapan arkeologların görüşlerine göre, Gerga, Milas çevresine dağılmış 27 Karya Kenti’nden birinin kutsal alanı. Mısır Uygarlığı’nın etkisini taşıyan kentin iki Anadolu Sfenksi’ne ev sahipliği yaptığını şaşkınlıkla öğreniyoruz.

AZ BİLİNEN EGE
1-Gerga (Çine)
2-Arpaz Şatosu (Nazilli)
3-Latmos Mağaraları (Milas)
4-Eski Güllübahçe (Söke)
5-Turgut Piramitleri (Marmaris)
6-Stratonikea Antik Kenti (Yatağan)
7-Peçin Kalesi (Milas)
8-Patrica (Alibey Adası)
9-Sarıkız Tepesi     (Kazdağı)
10-Büyük Menderes     Dalyanları (Didim)

BALIKPERESTLİĞİN İZLERİ
Demre Çayı’nın Akdeniz’le buluştuğu noktada bulunan sığ ve geniş Çayağzı Kumsalı, Antalya’nın az bilinen en güzel plajlarından biri. Demre’nin iskelesi olan Çayağzı’ndan, gün boyu Kaleköy (Simena), Kekova Adası, Batık Şehir, Tersane Koyu ve diğer çevre koylara tekne kalkıyor. Kekova, deniz yoluyla Kaş’tan yaklaşık iki saat sürerken, Demre’den çıkıldığında süre 45 dakikaya iniyor.

Çayağzı Koyu’nun arkasındaki dar bir vadi boyunun içine kurulan Myra’nın antik limanı Andriake, Demre Çayı’nın sularına gömülerek batık bir kente dönüşmüş. Zeytin ve harnup ağaçlarının arasına dağılmış liman kalıntıları, su kuyuları, lahitler ve tahıl ambarları, esrarengiz bir görünüme sahip.

Vadinin ucunda, denize bakan kayalık bir tepenin üzerine konumlanan Sura Akropolü, Likya’nın kehanet merkezi olarak kurulmuş. Antik çağda Sura’daki Apollon Tapınağı’nın havuzlarında yaşayan balıklar kutsal kabul edilir; gelecek ile ilgili haberler verdiklerine inanılırmış. Felsefede ‘ichtyolatri’ olarak adlandırılan balıkperestlik inancına göre, ziyaretçiler şişlere geçirdikleri pişmiş etleri havuzlara atar; balıklar etleri yerse dileklerinin kabul edileceği, yemezse reddedileceğine inanılırmış. Balıkperestlerin diğer önemli mabedinin Milas yakınlarındaki Labranda antik kenti olduğu biliniyor.


AZ BİLİNEN AKDENİZ
1-Sura Akropolü (Demre)
2-Anavarza Kalesi (Kozan)
3-Titus Tüneli (Samandağ)
4-Kanlıdivane (Mersin)
5-Arykanda (Finike)
6-Anemurium (Anamur)
7-Mezgit Kalesi (Silifke)
8-Alahan Manastırı (Mut)
9-Salda Gölü (Burdur)
10-Payas Kervansarayı (Hatay)


KAYIP MANASTIR: PERİSTERA
Trabzon gezisinin belki de en heyecan verici bölümü, Zigana Dağları’nın ormanlarla kaplı keskin vadileri arasına gizlenmiş ortaçağ manastırlarını keşfetmek. Kommenos Krallığı’nın mistik mekânlarına ev sahipliği yapan Zigana Vadisi’nin sırlarına kulak vermek amacıyla yola koyuluyoruz. Amacımız Trabzon - Maçka yolu üzerindeki Şimşirli Köyü yakınlarında bulunan kayıp manastırı keşfetmek. Yol üzerinde işaret levhası bulunmadığı için harita yardımıyla, 14. kilometredeki Çağlayan Kasabası’ndan sonraki ikinci sapaktan sola ayrılıyoruz. Temelli Köyü’nden itibaren ormanlık bir dere içine inen stabilize yol, Şimşirli yakınlarında neredeyse bir patikaya dönüşüyor. Köye birkaç kilometre kala, sağımızda yükselen yaklaşık 400 metrelik bir kaya kütlesinin üzerinde kurulu Peristera Manastırı, bulutların arasından başını uzatmış gizemli bir şatoyu andırıyor. Asıl adı Ayios Yorgios Peristera olan ve ‘Güvercinli Manastır’ olarak tanınan 4. yüzyıl tarihli yapı, Kommenoslar döneminde genişletilip önem kazanmış. Manastıra ulaşmak, herkesin harcı değil: Yer yer tehlikeli hamleler gerektiren dik bir yamacı, bir saat kadar tırmanmayı göze almak gerekiyor. Herkesin bilmediği bu olağan üstü mabet, çarpıcı konumuyla Yunanistan’daki ünlü Meteora Manastırları kadar çok etkileyici.


AZ BİLİNEN KARADENİZ
1-Peristera Manastırı (Trabzon)
2-Zilkale (Çamlıhemşin)
3-Barhal Kilisesi (Artvin)
4Kuşkayası Anıtı (Amasra)
5-Akgöl (Sinop)
6-Soğanlı Geçidi (Bayburt)
7-Kito Yaylası (Rize)
8-Şimşirli Camii (İkizdere)
9-Zinav Gölü (Tokat)
10-Küre Dağları (Kastamonu)

BATIK KENT ATLANTİS, ELAZIĞ’DA MI?
Sular altında kalıp yok olduğuna inanılan efsane şehir Atlantis yoksa Elazığ’daki Hazar Gölü’nün altında mı? Bu çarpıcı sorunun yanıtlarını aramak üzere yola koyuluyoruz. Şehir merkezine 22 kilometre uzaklıktaki göl, Hazar Baba Dağı’nın sarp tepeleriyle çevrili. Deniz seviyesinden 1.250 metre yükseklikteki gölün uzunluğu 22, genişliği ise 5 - 6 kilometre arasında. Göl üzerindeki irili - ufaklı bir kaç adacıktan biri olan Kilise Adası, su kuşlarının bölgedeki en önemli yaşam alanı. Geçtiğimiz yıllarda yapılan araştırmalarda gölün derinliklerinde batık bir şehrin saklı olduğu kanıtlanmış. Söylentilere göre burası efsanevi batık şehir Atlantis’in ta kendisi. Çam, servi, meşe, ardıç ve meyve ağaçlarıyla kaplı yeşil bir kuşağın ortasında masmavi bir nazar boncuğu gibi parlayan göl, tarih boyunca Harput’un denizi olmuş. Nasıl olmasın ki? Günlerce, aylarca çorak tepelere, sarp dağlara, uçsuz bucaksız kırlara alışan gözler, üzerinde martı kümelerinin uçuştuğu bu maviliğe sevdalanmış; onu deniz kabul etmiş. Gölün kıyılarında, balık lokantaları bulmak mümkün. Yaz boyunca avlanma yasağı uygulandığından, gölden çıkarılan aynalı sazanların ve ‘goriga’ denilen hamsiye benzer balıkların tadına bakmak için, eylül ayının ilk haftasını beklemek gerekli.


AZ BİLİNEN ANADOLU
1-Hazar Gölü (Elazığ)
2-Selime Katedrali (Nevşehir)
3-Mor Gabriel (Deyr’ül Umur) Manastırı (Mardin)
4-Tillo (Siirt)
5-Dara Harabeleri (Nusaybin)
6-Hoşab Kalesi (Van)
7-Mikasanomiya Japon Bahçesi (Kırşehir)
8-İvriz Kaya Kabartması (Konya Ereğli)
9-Manastır Vadisi (Aksaray)
10-Munzur Vadisi (Tunceli)